Veranderen van een gemeentelijk / rijksmonument

Soorten monumenten

Er zijn verschillende soorten monumenten. In de gemeente Wierden zijn de volgende monumenten aanwezig:

Rijksmonumenten zijn monumenten die beschermd worden omdat ze van nationaal belang zijn. Gemeentelijke monumenten worden beschermd omdat ze van gemeentelijk belang en beeldbepalend voor een dorp of stad zijn.

Vergunningplicht

Als u een monument wilt verbouwen of (gedeeltelijk) slopen moet u hiervoor, in de meeste gevallen, een omgevingsvergunning aanvragen. Het is dan niet mogelijk om alleen een omgevingsvergunning voor een monument aan te vragen. Deze is namelijk onlosmakelijk verbonden met de activiteiten bouwen en/of slopen. In de aanvraag om omgevingsvergunning moet u daarom ook de activiteit(en) bouw en/of sloop aanvragen. Het is verstandig om voor u start met de uitwerking van uw plannen contact op te nemen met het loket Bouwen en wonen.

Wanneer is een omgevingsvergunning niet nodig?

Bij gewoon onderhoud aan een gebouwd monument, zoals

  • opschuren en schilderen in dezelfde kleur;
  • vervangen van kapotte ruiten door hetzelfde type glas;
  • opstoppen van rieten daken;
  • vervangen van enkele dakpannen door pannen van hetzelfde type;
  • bij bepaalde wijzigingen van onderdelen in het interieur die geen betrekking hebben op de monumentale waarde, het casco of de constructie.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft een Informatieblad Monumenten en beschermde gezichten – vergunningvrije werkzaamheden, speciaal voor eigenaren van monumenten.

Monumentencommissie

Om de omgevingsvergunning te kunnen verlenen wordt advies gevraagde aan deskundige instanties. Voor veranderingen in of aan monumenten wordt altijd advies gevraagd van de gemeentelijke monumentencommissie. Afhankelijk van de verandering bij een rijksmonument wordt naast het advies van de monumentencommissie ook advies gevraagd bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Als een rijksmonument buiten de bebouwde kom ligt wordt ook advies gevraagd bij Gedeputeerde Staten.

Gemeentelijk monument

Als u een gemeentelijk monument wilt verbouwen of (gedeeltelijk) slopen moet u hiervoor, in de meeste gevallen, een omgevingsvergunning aanvragen.

Procedure

Een omgevingsvergunning voor een gemeentelijk monument wordt verleend via de reguliere procedure. Meer informatie hierover kunt u lezen in het tabblad “Hoe werkt het?’ van de omgevingsvergunning. Als u concrete plannen heeft om uw monument te verbouwen, dan adviseren wij u een afspraak te maken met de gemeente om uw plannen voor te bespreken.

Restauratiesubsidie

Voor restauraties van gemeentelijke monumenten heeft de gemeente Wierden jaarlijks financiële middelen beschikbaar gesteld (Subsidieverordening restauratie gemeentelijke monumenten). De mogelijkheid bestaat een bijdrage te krijgen van 25% van de subsidiabele restauratiekosten met een maximum van € 2.000,00 per pand.  Om aanspraak te maken op subsidie moet u de subsidieaanvraag indienen voordat wordt gestart met de restauratie.

Opmerking: Voor het jaar 2017 is een budget van € 8.000,-- beschikbaar gesteld voor de subsidieregeling restauratie gemeentelijke monumenten.

Welke kosten worden gesubsidieerd?

De gemeente bepaalt de subsidiabele restauratiekosten. Om de kosten te bepalen hebben we het volgende nodig:

  • Een uitgebreide omschrijving van de werkzaamheden (bestek), met tekeningen van de bestaande- en de nieuwe toestand.
  • Een gespecificeerde offerte van het bedrijf of de bedrijven die de werkzaamheden uitvoeren.

Op basis van de ingediende gegevens worden de subsidiabele restauratiekosten bepaald. Daarna krijgt de aanvrager een voorlopige toekenning en kan met de restauratie worden gestart.

Wanneer wordt er uitbetaald?

Nadat de restauratie is voltooid, meldt u deze gereed en kan na controle van de rekeningen uitbetaling plaatsvinden. Bij een verschil in kosten tussen offerte en de eindnota (meer- of minderwerk) kan een herberekening plaatsvinden.

Lijst van gemeentelijke monumenten

Hier vindt u de lijst met gemeentelijke monumenten.

Rijksmonument

Als u een rijksmonument wilt verbouwen of (gedeeltelijk) slopen moet u hiervoor, in de meeste gevallen, een omgevingsvergunning aanvragen.

Bij een aantal veranderingen aan een rijksmonument is de gemeente verplicht om advies in te winnen bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Het gaat dan om:

  • sloop van het monument of een deel daarvan voor zover van ingrijpende aard;
  • ingrijpende wijziging van het monument of een belangrijk deel daarvan, voor zover de gevolgen voor de monumentale waarde vergelijkbaar zijn met die van gedeeltelijke sloop van ingrijpende aard;
  • reconstructie van het rijksmonument of een belangrijk deel daarvan, waarbij het monument wordt teruggebracht in een (veronderstelde) eerdere staat; of
  • wijziging van het monument of een belangrijk deel daarvan als gevolg van een functiewijziging.

Procedure

Een omgevingsvergunning voor een verandering aan een rijksmonument, waarbij advies ingewonnen moet worden bij de RCE, wordt verleend volgens de uitgebreide procedure. Als voor de vergunning geen advies van de RCE nodig is, geldt de reguliere procedure.

Meer informatie hierover kunt u lezen in het tabblad “Hoe werkt het?’ van de omgevingsvergunning. Als u concrete plannen heeft om uw monument te verbouwen, dan adviseren wij u een afspraak te maken met de gemeente en het Steunpunt Cultureel Erfgoed Overijssel om uw plannen voor te bespreken. Een afspraak kunt u niet rechtstreeks maken, dit kan via de gemeente.

Restauratie en onderhoudssubsidie

Voor de restauratie en het onderhoud van rijksmonumenten bestaan enkele (rijks)regelingen. Informatie over deze subsidieregelingen kunt u krijgen op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Er is ook informatie te vinden op de website van Het Oversticht.

Lijst van rijksmonumenten

Hier vindt u de lijst met rijksmonumenten.

Archeologisch monument

Een 'archeologisch monument' is een terrein met overblijfselen van de bewoningsgeschiedenis van ons land. Daarbij kunt u denken aan grafheuvels, greppels, omheiningen, sporen van huizen van hout of steen, fundering van kerken, kastelen en begravingen.

In onze gemeente zijn zes archeologisch waardevolle terreinen aangewezen als rijksmonument. Voor activiteiten die gevolgen hebben voor een archeologisch rijksmonument is altijd een vergunning nodig. Daarnaast hebben we nog een aantal archeologisch waardevolle terreinen, die niet zijn aangewezen als rijksmonument. Deze terreinen staan aangegeven op onze archeologische verwachtingenkaart.

Op de gemeentelijke archeologische verwachtingenkaart kunt u zien waar de kans op archeologische vondsten groot of klein is.  Afhankelijk van de verwachtingswaarde die aan een gebied is toegewezen, zal oa. bij bouwplannen en bestemmingsplanherzieningen nader archeologisch onderzoek plaatsvinden.

Procedure

De vergunning voor archeologische rijksmonumenten is geregeld in de Monumentenwet 1988.