Welstand / dorpsbouwmeester

  • Wat is het?

    Als iemand een omgevingsvergunning voor (ver)bouwen aanvraagt, wordt er altijd gekeken of de plannen niet in strijd zijn met ‘redelijke eisen van welstand’. Een gebouw moet immers passen in zijn omgeving.
    Deze beoordeling wordt in de gemeente Wierden gedaan door een onafhankelijke deskundige; de stadsbouwmeester. Vervolgens adviseert deze stadsbouwmeester het gemeentebestuur hierover. Stadsbouwmeester is een wettelijke benaming. In Wierden wordt de term dorpsbouwmeester gebruikt.
    De dorpsbouwmeester gebruikt een welstandsnota als uitgangspunt voor de te toetsen bouwplannen.

    De welstandsnota

    De gemeente heeft een welstandsnota vastgesteld. In deze welstandsnota wordt helder weergegeven aan welke criteria bouwplannen in de gemeente getoetst worden. Ook staat hierin op welke aspecten specifiek wordt gelet in bepaalde gebieden of bij bijzondere objecten.Voor onze gemeente (binnen de kernen en het buitengebied) zijn er in totaal 13 gebieden onderscheiden. Per gebied worden er verschillende eisen aan de welstand gesteld.

    De welstandscriteria in de welstandsnota vormen in de eerste plaats een vangnet en dienen om bouwplannen die het aanzien niet waard zijn, uit de gemeente te weren. Dat is formeel de bedoeling van het welstandstoezicht. Maar veel liever zien we bouwplannen waarbij de welstandscriteria worden gebruikt als opstapje, als middel om na te denken over de schoonheid van het bouwwerk in zijn omgeving.

    De welstandsnota wordt door de dorpsbouwmeester gebruikt als uitgangspunt voor de door haar te toetsen bouwplannen.  

    De meest recente versie van de welstandsnota is op 9 september 2014 door de gemeenteraad vastgesteld en kunt u vinden bij de documenten.

  • Hoe werkt het?

    Gebruik van de welstandsnota in de praktijk

    Als u wilt weten wat de welstandscriteria voor uw bouwplan zijn, kunt u eerst kijken of het bouwplan valt onder 'criteria voor kleine bouwwerken'. Mocht dit niet zo zijn dan kunt u kijken naar de criteria die zijn opgenomen in het betreffende welstandsgebied en/of in de objectgerichte criteria. Ook is het mogelijk dat uw perceel valt in een van de welstandsvrije gebieden. Om toch een handvat te geven voor ontwerpers zijn er wel gebiedskenmerken voor de welstandsvrij gebieden opgenomen welke als naslagwerk kunnen worden gebruikt.

    Criteria voor kleine bouwwerken

    Voor een aantal kleinere bouwwerken is geen omgevingsvergunning meer nodig. Omdat er in een aantal gevallen nog wel een vergunningplicht bestaat zijn voor deze wat kleinere bouwwerken criteria opgenomen. Voor de volgende typen veel voorkomende kleine bouwplannen zijn heldere en meetbare eisen opgesteld:

    • dakkapellen;
    • bijbehorende bouwwerken, tuinhuisjes, overkappingen;
    • gevelwijziging;
    • gebouwtjes voor algemeen belang;
    • schuttingen.


    Voor een dakkapel bijvoorbeeld - mits deze niet vergunningvrij is - volstaat het om kennis te nemen van de desbetreffende welstandscriteria. U kunt bij het loket Bouwen en wonen navragen of er in uw straat een 'standaarddakkapel' als trendsetter is aangewezen. Met deze informatie heeft de planindiener voldoende gegevens om een dakkapel te realiseren die voldoet aan redelijke eisen van welstand.Als u een andere (afwijkende) dakkapel wilt, dan kunt u (liefst via de ontwerper) daarover in overleg treden met het loket Bouwen en wonen.

    Hierbij wordt opgemerkt dat deze criteria niet gelden voor situaties bij of aan monumenten.

    Andere bouwplannen

    Voor alle bouwplannen die niet vergunningvrij zijn gelden de gebiedsgerichte welstandscriteria en indien van toepassing de criteria voor specifieke bebouwingstypen. Het zijn geen absolute maar relatieve welstandscriteria die ruimte laten voor interpretatie in het licht van het concrete bouwplan. Die interpretatie kan in een vroeg stadium al onderwerp van gesprek zijn met de dorpsbouwmeester. Dit wordt zeker aanbevolen bij twijfel of grote afwijkingen van de criteria.

    Hoe vind de welstandstoetsing plaats?

    De welstandstoetsing is opgesplits in twee manieren:

    1. de toetsing voor de kleinere bouwwerken wordt op grond van de KAN-bepaling in principe ambtelijk afgehandeld;
    2. de toetsing voor de overige bouwwerken wordt in principe door de dorpsbouwmeester afgehandeld.

    Toetsing kleinere bouwwerken

    De kleinere bouwwerken worden ambtelijk getoetst. Dit scheelt tijd tijdens de procedure. In enkele gevallen kan het zijn dat een bouwwerk niet voldoet en alsnog aan de dorpsbouwmeester voorgelegd moet worden. In de volgende situaties zal een plan in ieder geval voorgelegd moeten worden:

    • Bij twijfel over de toepasselijkheid van de criteria of in bijzondere situaties.
    • Indien de toetsing niet leidt tot een postief advies.
    • Indien de aanvrager daarom verzoekt.
    • In geval van bezwaar, beroep of verzoek om heroverweging.
    • In geval van een beschermd monument en/of een beeldbepalend/karakteristiek pand.

    Toetsing van andere bouwplannen

    Alle overige plannen moeten worden voorgelegd aan de dorpsbouwmeester. De dorpsbouwmeester beoordeeld de meeste plannen zelf. Bij grote of ingewikkelde plannen schakelt de dorpsbouwmeester adviseurs binnen de gemeente in. Omdat de dorpsbouwmeester volledig verantwoordelijk is voor de welstandstoets heeft invloed op de snelheid van de toetsing.

  • Wat kost het?

    De kosten van een omgevingsvergunning zijn afhankelijk van uw bouwplannen. In de tarievenlijst die bij de legesverordening hoort kunt u precies lezen hoe de kosten zijn opgebouwd voor o.a. de welstandstoets.

  • Overige info

    De dorpsbouwmeester heeft tot taak de gemeente een onafhankelijk advies te geven met betrekking tot bouwplannen. De dorpsbouwmeester moet beoordelen of een bouwplan op zich en in relatie met zijn omgeving voldoet aan redelijke eisen van welstand. (Twee-)wekelijks komt de dorpsbouwmeester naar de gemeente om bouwplannen te beoordelen. De plannen worden op mandaat afgedaan. 

    Spreekuur dorpsbouwmeester

    Het spreekuur van de dorpsbouwmeester is altijd op afspraak. Eén keer per twee weken in Wierden, in het gemeentehuis aan de Pouliestraat 3 op dinsdagochtend/middag. Een afspraak kunt u maken via het loket Bouwen en wonen.

  • Documenten

  • Meer weten?

  • Tip ons

    Wij werken continu aan de kwaliteit van onze website. Heeft u een vraag over dit product, een opmerking of tip?

    Geef uw tip door

    Alvast bedankt!
    team communicatie gemeente Wierden